Tijdens mijn laatste maand in Nederland werd, door het uitblijven van verdere reacties op mijn emails aan de eerder genoemde professor aan Makerere, mijn vermoeden dat een samenwerking met haar niets zou worden steeds sterker. Met name de laatste twee weken schoten er (vooral ook 's nachts) uiteenlopende ideeen door mijn hoofd over wat dan wél te doen tijdens mijn verblijf in Oeganda. Eén ding was me wel duidelijk: ik wilde vooral veel gaan schrijven, iets waar ik de afgelopen jaren echt te weinig aan toe ben gekomen (en het resultaat misschien opsturen naar fora als http://www.afrikanieuws.nl/, interessante website, neem er eens een kijkje!). De aankoop van een mini-laptop vlak voor vertrek stond dat doel in ieder geval niet meer in de weg. Het exacte thema of de eventuele thema's van mijn schrijfsels had ik nog niet echt geselecteerd, maar de volgende topics inspireerden me in ieder geval: meisjesbesnijdenis onder de Sabiny, prostitutie in / rondom hotels en uitgaansgelegenheden in Kampala en vluchtpogingen van Oegandezen naar West-Europa.

Tijdens een van mijn slapeloze nachten had ik een ingeving: waarom zou ik niet een boek schrijven waarin al deze thema's verenigd worden? De volgende dag ontwikkelde ik een globale verhaallijn, namelijkover een meisje van de eerder genoemde Sabiny-stam dat vlucht voor haar naderende besnijdenis en daarbij - na een tijdelijk verblijf in een sloppenwijkin Kampala - uiteindelijk terecht komt in Nederland. Een dag lang leek het mij het ideale produkt van mijn interesse voor meisjesbesnijdenis, mijn ervaringen als vrijwilligster bij Stichting Vluchtelingenwerk en nog te verrichten ‘veldwerk' in Oeganda.

De tweede dag zag ik helaas vooral de beruchte beren op de weg en kreeg de twijfel de overhand: een boek schrijven, hoe pak je dat in hemelsnaam aan? Ik ben toch geen schrijver? En mocht er zoiets bestaan als het handboek ‘Een roman schrijven voor dummies' (wat ongetwijfeld het geval is), dan heb ik die in ieder geval nog niet gelezen.

Mede vanwege deze twijfels, maar ook omdat ik niet uitsloot dat ik in Oeganda op heel andere ideeen voor mijn verblijf zou komen, heb ik dit wilde plan maar even voor mezelf gehouden.

Inmiddels heb ik de globale verhaallijn echter nader uitgewerkt, de belangrijkste personages uitgedacht en staan er enkele tientallen pagina's verhaal op papier.... en durf ik het wel aan om jullie een beetje in te lichten over waar ik nu toch mee bezig ben hier.... een boek schrijven dus! Na veel bruikbare informatie te hebben ingewonnen in het eerder genoemde Kapchorwa (en de in deze regio aanwezige dorpjes waar meisjesbesnijdenis nog steeds voorkomt) ben ik op dit moment terug in Budadiri, het dorpje waar ik eerder al verbleef vlak voor de beklimming van Mount Elgon. Budadiri is een heel rustig plaatsje en in het hotelletje waar ik eerder verbleef - Rose's Last Chance - ben ik veelal de enige gast; optimale omstandigheden voor schrijfactiviteiten dus! Bovendien bleken eigenaresse Rose en ik super goed over weg te kunnen met elkaar, dus op momenten dat ik het schrijven beu ben zitten we heerlijk met elkaar te kletsen en lachen.

Mijn plan is om hier nog ongeveer twee weken te blijven. In die tijd hoop ik een eind gevorderd te zijn met het schrijven van de hoofdstukken die zich rondom Mount Elgon afspelen. Daarna zal ik toch echt moeten terugkeren naar Kampala, want ook daar zal nog wat onderzoek verricht moeten worden (en ik wil graag vriendin Marja zien die twee weekjes op bezoek komt!). Ik heb geenszins de illusie dat ik mijn boek hier in Oeganda zal afschrijven want er gaat echt veel tijd in zitten. Bovendien speelt het laatste deel van mijn verhaal zich af in Nederland en zal ik me ook daar nog eens flink moeten verdiepen in alle details rondom asielprocedures, huisvesting van vluchtelingen, cultuurshock onder vluchtelingen uit Afrika etc.

Al zou er van dit hele plan niets terecht komen, dan is er wat mij betreft nog steeds geen man over boord. Het bekijken van de wereld om je heen met de ogen van schrijver is sowieso een zinvolle ervaring geweest: ik ben zeer intensief bezig met wat er in mijn directe omgeving gebeurt. Geuren, kleuren, geluiden, smaken... ik probeer zoveel mogelijk in me op te zuigen en te registreren, maak voortdurend aantekeningen van de meest kleine gebeurtenissen, zodat ik deze wereld beeldend kan maken voor eventuele lezers. Mensen om mij heen ben ik plat aan het bombarderen met de meest uiteenlopende vragen: hoe heet die boom? Waarom hebben de huizen hier zulke kleine ramen? Welke kleur heeft bamboe als het drie jaar oud is? Hoe bereid je matoke (het nationale gerecht van Oeganda)?

Om me in te leven in de cultuur van de Oegandezen (en de Sabiny in het bijzonder) breng ik ook iedere zondagochtend in de kerk door (ja mam, je zou trots op me zijn!) - een instituut waar ik me van jongs af aan heftig tegen afgezet heb. Waar in mijn jeugd gedurende de wekelijkse mis emoties als verveling en irritatie de boventoon voerden, worden de nu in de kerk doorgebrachte uren optimaal benut met het observeren van de dominee en de bezoekers (al zijn de aanwezigen omgekeerd nog meer bezig met het observeren van die vreemdeblanke :-)), het aandachtig beluisteren van de teksten van de kerkliederen (voor zover verstaanbaar) en het beschrijven van de details van het kerkgebouw.

Alhoewel het even wennen is om niet als wetenschapper te denken (ik mag flexibel met de werkelijkheid omgaan en juist veel fantasie gebruiken!) wijkt het schrijfproces tot nu toe nog niet zoveel af van het schrijven van een onderzoeksrapport of literatuurstudie. Ik begin met het op papier zetten van een ruwe opzet, en vervolgens is het een kwestie van bijschaven, herlezen, nog meer bijschaven en nog een keer herlezen (en dan nog een paar keer reviseren :-)). Waarbij het bijschaven vooral betekent: meer details en bijvoeglijke naamwoorden toevoegen en scherpere formuleringen kiezen.

De grootste uitdaging is wat mij betreft om niet waar te nemen en te denken als mezelf (lees: een westerse meid) maar als Sabiny-meisje. Gezien de vele verschillen in tradities, geloof, seksespecifieke rolpatronen, gedragingen... is dit niet altijd eenvoudig. Maar stapje bij beetje kom ik verder... Halverwege vorige week werd ik bijvoorbeeld wat ziekjes wakker (ik was duizelig en had last van m'n maag) en even later op diezelfde dag bleek Microsoft Word op mijn laptop niet te werken. De eerste gedachte die in me opkwam was: dit is hekserij! Volgens mij zit ik er dus wel redelijk ‘in' :-).

Het resultaat van dit alles is dat ik 's avonds veelal als een blok in slaap val, moe van alle indrukken. Binnen handbereik liggen er echter altijd een schrift, een pen en een zaklantaarn klaar, want zoals eerder komen de meeste ingevingen 's nachts rond een uurtje of twee a drie naar boven. :-)

Bij deze wil ik heel graag Frank bedanken voor zijn geweldige afscheidskadootje: een boekje met daarin beschreven een korte introductie in de wereld van de sociale en culturele antropologie! Frank, je hebt het jedestijds waarschijnlijk niet gerealiseerd, maar dat was echt een schot in de roos. Ik heb het boekje in mijn eerste twee weken hier uitgelezen en de inhoud ervan heeft me zeker geholpen om - bij gespreken met / over de Sabiny - alert te zijn op bepaalde kenmerken van hun cultuur.

Bedankt ook iedereen die tot nu toe zo ontzettend positief heeft gereageerd op mijn eerdere weblogverhalen!!! In mijn eerste weken heb ik echt nog flink zitten twijfelen of ik mijn plan wel wilde gaan uitvoeren, maar jullie woorden zijn het laatste duwtje in de rug geweest!

Vanaf nu zal ik mijn schrijfbezigheden wel meer gaan richten op het boek en dus minder tijd investeren in weblogverhalen, sorry... :-(

Al is dit vermoedelijk niet zo'n groot gemis want ik heb verder toch weinig spannende verhalen te vertellen: ik zit het grootste gedeelte van de dag stil op mijn kont (die overigens met de dag groter wordt want ik word hier flink overvoed met koolhydraatrijke maaltijden en gezien mijn zittende leefstijl wordt daar maar weinig van verbrand haha, maar dat is weer een ander verhaal). In Kampala vind ik echter vast wel weer een aanleiding om jullie met bizarre verhalen te vervelen, dus ik zeg... tot over een paar weken!!

x