Dag allemaal!

Hier een eerste bericht uit het tropische Oeganda. De acht uur durende vlucht naar Entebbe is bijna helemaal prima verlopen: de KLM heeft zichzelf weer overtroffen met voortreffelijke maaltijden (bij het zien van de Chiquita-fruitsalade mét ananas en profiteroles met witte chocolade snippers kon ik een brede glimlach niet onderdrukken), Rituals hot towels en een keuzemenu met meer dan honderd films. Helaas zijn door turbulentie in het laatste half uur eerdergenoemde lekkernijen niet lang in mijn maag gebleven...

Naast mij gezeten was een zwaarlijvige Amerikaan, die voor zijn werk naar Oeganda kwam. Na wat aanvankelijke geheimzinnigheid over de aard van zijn werkzaamheden, blijkt meneer na wat doorvragen te werken voor een intelligence-unit van het Amerikaanse Ministerie van Defensie. Deze unit ondersteunt de Oegandese regering al enige tijd bij het verdrijven van de in Noord-Oeganda actieve Lord's Resistance Army (LRA). Alhoewel de LRA al sinds de jaren '90 actief is met het martelen, verminken (lippen, neuzen en oren worden afgesneden), verkrachten en ontvoeren van kinderen om deze als kindsoldaten en seksslaven in te zetten, en leider Joseph Kony eerdere toezeggingen om het geweld te stoppen heeft verbroken, vertrouwde mijn medepassagier me toe dat het einde van de LRA écht in zicht is: over enkele maanden is het ‘game over' voor de LRA. Heerlijk toch, dat Amerikaanse optimisme. Wie weet dus, tegen de tijd dat ik Oeganda verlaat is het vrijheid en vrede in het rumoerige noorden...

Mijn eerste dagen in Oeganda hebben zich grotendeels afgespeeld in het huis van de zus van mijn vaders vriendin, die woont in een rustige buitenwijk van Kampala. Christine is een extraverte vrouw, die behalve door haar enthousiasme en levendigheid nog eens extra opvalt door haar lange postuur. Gespreksthema nummer één bij praatgrage Christine is onverbiddelijk de corruptie en tegenwerking door de overheid. Als afgestudeerde in business administration heeft Christine meerdere malen ondervonden hoe ideeën voor het opstarten van handelsbetrekkingen resoluut doch zonder nadere motivatie worden afgeketst door lokale gezaghebbers. Zo is Christine uiterst gefrustreerd over de belemmering van de vrije import van tweedehands computers uit het westen doordat president Museveni het alleenrecht hierop heeft toegekend aan een bevriende importeur.

Behalve door haar zoontje Majesti en de fulltime huishoudster wordt de woning van Christine bewoond door Marc, het zoontje van een ver familielid. Marc is 14 jaar oud en woont bij Christine omdat zijn moeder is overleden. Wanneer ik Christine vraag waaraan, antwoordt zij dat zij dit niet weet. Vermoedelijk is aids geen slechte gok. Vader is sowieso niet in beeld geweest.

Wanneer ik tussen neus en lippen door een Michael Jackson nummer neurie, blijkt dat Marc groot fan is van hem. Prompt komt een matig gedirigeerde Michael Jackson DVD tevoorschijn met daarop clips van diverse hits van de king of pop. Het is ongelofelijk hoe opnieuw blijkt hoezeer MJ een inspiratie is voor de jeugd over de hele wereld: Marc laat smooth een moonwalk zien, somt details over Michael's ranch Neverland op en zijn ogen lichten op bij het horen van zijn hits. Op zijn initiatief gaan we samen de teksten van enkele songs proberen vast te leggen. Met hier en daar wat spelfoutjes maar een handschrift dat voor een jongen bovengemiddeld goed leesbaar is, worden Black or White en Earth Song ontcijferd. Sommige fragmenten worden wel vijf keer teruggespoeld en opnieuw afgespeeld, MJ brengt zijn nobele boodschap niet altijd duidelijk verstaanbaar over. Natuurlijk zijn de songteksten gewoon terug te vinden op internet, maar voor het leereffect houd ik deze gedachte maar even voor mezelf...

Gisteren hebben Christine en ik een kort bezoek gebracht aan het centrum van Kampala op Nakasero Hill. Mijn eerste indruk ervan is in twee woorden samen te vatten: chaos en vervuiling.

Joris, je had me er al op voorbereid, maar inderdaad: de verkeerssituatie in het centrum van Kampala is werkelijk krankzinnig. Wanneer je enige ervaring hebt met het verkeer in grote Indiase steden denk je het ergste wel gehad te hebben, maar Kampala blijkt op dit gebied verrassend goed te scoren. Nu is het sowieso weer even wennen aan het verkeer aan de andere kant van de weg (erfenisje uit de Britse koloniale periode), maar tel hierbij op een eindeloze stroom aan taxibusjes die in- en uitvoegen wanneer het hen uitkomt, hier tussendoor zigzaggende boda-bodas (brommertjes die als taxi worden ingezet) en het grotendeels ontbreken van wegmarkering en de chaos is compleet. Te midden van al deze verkeersstromen probeert een verkeersagente in een smetteloos witte jurk enige orde in de mierenhoop aan te brengen.

Ook dacht ik in Calcutta mijn portie uitlaatgassen wel gehad te hebben, maar downtown-Kampala doet zeker mee in de race om de titel ‘hoogste koolstofmono-oxideconcentratie'. (Over)vol geladen taxibusjes laten donkerbruine tot zelfs zwarte rookwalmen achter, welke gedeeltelijk worden geïnhaleerd door de boda-boda bestuurders en hun passagiers, welke er nog een schepje bovenop doen door sneeuwwitte wolken achter te laten. Terwijl ik op Christine wacht terwijl zij een advocaat bezoekt op centraal gelegen Constitutional Square, leun ik even voorover op een balustrade om de absurde verkeerstaferelen op de voor me gelegen Kampala Road te aanschouwen. Wanneer ik vertrek blijkt de balustrade een geelbruine afdruk op mijn shirt en schoudertas achtergelaten te hebben....

Wonderlijk genoeg waren in de mist van de uitlaatgassen en de chaos van alle verkeersmiddelen op twee momenten joggers in het straatbeeld te bespeuren. Met hun hardloopactie beogen zij waarschijnlijk een significante verbetering te leveren aan hun gezondheid. Ik heb ze maar niet verteld dat je longen tijdens het hardlopen veel intensiever lucht onttrekken aan de omgeving, inclusief alle potentieel vervuilende stoffen daarin. Als ze dit grapje vaker herhalen is er een grote kans dat ze de toch al lage gemiddelde Oegandese levensverwachting van 50 jaar niet gaan halen....