Enkele dagen na terugkomst uit het eerder beschreven Murchison Falls heb ik m'n rugzak gevuld voor de volgende vlucht uit het hectische stadsleven: enkele weken doorbrengen in het minder ontwikkelde en weinig toeristische oosten van Oeganda. Het avontuur begon al direct in Kampala, namelijk in het beruchte taxipark in het centrum van de hoofdstad. Het taxipark is een wirwar van tientallen (of wellicht honderden?) identiek ogende witte minibusjes, die in een constante (file)stroom aan- en afrijden en binnen het park de voor hen bestemde plek proberen te bereiken. Ja, je leest het goed, getuige de op diverse locaties geplaatste bordjes met de eindbestemming van de daaromheen geplaatste busjes is er wel degelijk een zekere ordening aangebracht, maar het exacte indelingsprincipe van de eindbestemmingen heb ik nog niet kunnen herleiden. Voor nu zie ik als enige oplossing: je reisbestemming tegen zo veel mogelijk bestuurders noemen en je door hun armgebaren in de juiste richting laten leiden.

Om het geheel nog wat avontuurlijker te maken, betreft het terrein een onverhard oppervlak waar de rode aarde bij het minste beetje regen verandert in een grote modderpoel.

Op de dag van mijn vertrek zocht ik (zwaar bepakt en in de stromende regen) dan ook mijn weg tussen de modderplassen, op zoek naar de minibus die me naar provinciehoofdstad Mbale zou brengen. Wanneer je de juiste minibus hebt gevonden is het een kwestie van wachten totdat de bus vol is, dan pas zal de bestuurder vertrekken. Nu is de invulling die Oegandezen geven aan de term ‘vol' een iets andere dan de onze. In het geval van de minibus naar Mbale was het mij, na ruim 30 minuten wachten en met één passagier op de stoel naast de bestuurder en drie passagiers op ieder van de drie daarachter gelegen stoelrijen, niet helemaal duidelijk waarom we nog niet vertrokken. Maar natuurlijk, naast de chauffeur kunnen ook best twee passagiers zitten en vier personen op ieder van de daarachter gelegen rijen is veel knusser bij temperaturen tussen de 20 en 30 graden....

De naast mij gezeten medepassagier, die de verbazing op mijn gezicht moet hebben afgelezen, keek mij aan, haalde zijn schouders op en zei: 'Yeah, this is Africa!'. Inderdaad ja, dit is Afrika...

Als sardientjes in een tonnetje ging zo de vier uur durende rit naar Mbale van start. Het bijzondere van dit alles is overigens de gelatenheid waarmee de lokale bevolking het beschreven gebrek aan comfort en persoonlijke ruimte over zich heen laat komen. Bij iedere bocht, hobbel of kuil in de weg (en dat zijn er nogal wat) word je tegen je medepassagiers gedrukt, je ruikt urenlang de zweetgeur van je medereizigers, afwisselend moet één van de passagiers naar voren leunen want de rugleuning is te smal om aan vier personen tegelijkertijd plaats te bieden.... en toch ontstaan er in het geheel geen irritaties tussen de reizigers. Zelfs babies en het dierenrijk lijken zich probleemloos aan de situatie te hebben aangepast: de baby die op de achterste rij bij haar moeder op schoot zat, heeft vier uur lang geen kick gegeven (ik begon me bijna af te vragen of ze wel leefde) en op de terugreis naar Kampala was ik al weer helemaal vergeten dat de passagier naast mij een levende kip tussen zijn benen hield.

Ook in de lokale taxi's, waarvoor in Oost-Oeganda reguliere personenauto's worden ingezet, gaan de bestuurders op zoek naar de grenzen van het onmogelijke. Net wanneer je denkt dat de passagierslimiet nu toch wel bereikt is, trapt de bestuurder de rem in om drie gebarende voetgangers op te pikken; in de kofferbak is tenslotte ook nog plaats

. En dan heb ik het nog niet eens over de erbarmelijke staat waarin de taxi(‘s)(bussen) zich bevinden: diverse scheuren in de voorruit, gebroken of ontbrekende spiegels, ramen die niet open of dicht kunnen... Een medepassagier noemde Oeganda de vuilinisbelt voor afgeschreven westerse auto's: wagens die zelfs in buurland Kenia geweerd worden, worden in Oeganda met open armen ontvangen.

Tijdens één van mijn taxiritten werd de taxi tot stilstaan verzocht door een politieagent in bruingroen uniform en een met touw geboeide verdachte. Beiden namen plaats op de achterbank en ik kon mijn nieuwsgierigheid natuurlijk niet onderdrukken... De somber ogende en slecht verzorgde verdachte (er ontbraken erg veel tanden in zijn gebit en zijn kleding zat vol gaten) werd verdacht van het delict ‘false pretence', oftewel, hij zou zich hebben voorgedaan als een ander en daarmee geld hebben afgetroggeld van bewoners. Meer details wist de politieagent niet, hij was niet volledig op de hoogte van de zaak. De verdachte zelf sprak geen woord Engels. De verdachte moest vervoerd worden naar de grotere plaats Kapchorwa omdat op het bureau in het dorpje Sipi geen onderdak voor verdachten beschikbaar is. Ik vertelde de agent over mijn verwondering ten aanzien van de openbaar vervoer situatie in Oeganda en de verschillen met Nederland, waar de hier gebruikte vervoermiddelen (a) nooit door de jaarlijkse APK-keuring zouden komen en (b) al helemaal niet dergelijk grote passagiersaantallen zouden mogen vervoeren. Met een lach op zijn gezicht antwoordde de agent dat beide feiten ook in Oeganda verboden zijn....

Overigens, leuk wetenswaardigheidje voor de meelezende criminologen: bij het lezen van de krant viel mij op dat het principe van anonimiteit van verdachten hier duidelijk niet geldt. Landelijke regeringskrant The New Vision deed vorige week bijvoorbeeld melding van de verwurging van een beveiligingsmedewerker door een dief van hardware, beeldschermen en scanners van een handelsondeneming in Kampala. De naam van de verdachte, zijn woonplaats, zijn leeftijd én een uitgebreide beschrijving van zijn baan waren allemaal opgenomen. Mocht deze verdachte nu toch niet de dader blijken te zijn, dan heeft zijn reputatie én die van zijn onderneming in ieder geval alvast een flinke deuk opgelopen....

De afgelopen twee weken in Oost-Oeganda heb ik mijn tijd doorgebracht in en om Mount Elgon National Park. Ik zal jullie later nog wel meer invullen over de redenen voor mijn interesse in deze regio; voor nu houd ik het even bij een korte beschrijving van wat ik hier heb gedaan. Het hoogtepunt was toch wel... de beklimming van Mount Elgon! In mijn Lonely Planet reisgids stond beschreven dat dit een relatief eenvoudige en niet-technische klim was ('voor zover dit mogelijk is bij een berg van boven de 4000 meter'), en dus leek het mij wel een uitdagende en intensieve kennismaking met een regio waar ik graag meer over wil weten. Mount Elgon kan belommen worden via verschillende routes, waarbij ik (mede uit financiële overwegingen) heb gekozen voor het kortste pad. De naam ‘pad' wekt hierbij wellicht de indruk dat het gaat om een verharde route naar de top, maar stel je er niets meer bij voor dan platgestampte begroeiing (gras, mos, etc.) waaruit je kunt opmaken dat hier eerder mensen hebben gelopen. De aanbevolen duur voor het volgen van de Sasa Trail is vier dagen, maar als jonge en in goede conditie zijnde vrouw dacht ik dit wel in drie dagen te kunnen doen (getuige het Visitor's Book dat ik kon inzien, kiezen wel meer klimmers hiervoor). Overigens ben ik deze uitdaging niet alleen aangegaan, maar op pad gegaan met vijf mannen: een 22-jarige Amerikaan (Jonathan, vrijwilliger bij een kerk in een sloppenwijk van Kampala) die in hetzelfde hostel verbleef als ik, twee (bewapende) gidsen van de Uganda Wildlife Authority en twee bagagedragers (voor omgerekend 4 euro per dag dragen zij je loodzware rugzak, inclusief tent, matras, slaapzak en eten voor drie dagen, naar de overnachtingslocaties).

Dag 1 bestaat uit een klim van ruim 2000 meter (van 1250 naar 3500 m). Dit betekent: klimmen van 9 tot 13 uur, een uurtje lunchpauze en daarna klimmen van 14 tot 17 uur. Tijdens de beklimming passeer je verschillende vegetatiezones (van tropisch regenwoud via bamboebos naar bergheide), slingert er af en toe een aap langs en zie je vele vogelsoorten. Na een redelijk frisse overnachting in je tentje staat dag 2 in het teken van het beklimmen van het hoogste punt van Mount Elgon: top ‘Wagagai' op 4321 meter hoogte. Lonely Planet waarschuwde al voor hoogteziekte, en inderdaad: de laatste paar honderd meter klimmen waren erg zwaar, niet eens zo zeer door fysieke vermoeidheid maar vooral door het gebrek aan zuurstof. Na anderhalve dag ploeteren wilde ik me echter niet uit het veld laten slaan door symptomen als hoofdpijn, duizeligheid, lichte misselijkheid en gezwollen handen, dus even doorbijten en toen.... genoten van het bereiken van de top! Daarna begon het feest echter pas echt, want de afdaling was werkelijk dodelijk voor mijn benen.... De voortdurende belasting van mijn bovenbenen resulteerde in trillende quadriceps-spieren, waartegen geen enkele rustpauze remedie bood. De onophoudelijke regen op de laatste dag maakte de afdaling nog uitdagender omdat je voortdurend moest waken voor uitglijdacties. Met in de ene hand een bamboestok en in mijn andere hand regelmatig de hand van gids Moses (om mij te ondersteunen) ben ik toch nog beneden gekomen. Gedurende het laatste deel van de afdaling heb ik me, om het lijden wat te relativeren, voortdurend afgevraagd wanneer ik in mijn leven ooit zoiets uitputtends heb gedaan. Ik heb niets kunnen bedenken... Halve marathons, drie-en-een-half uur achtereen sportles geven, Body Pump trainingsdagen... nog nooit heb ik een moment bereikt waarop mijn benen me zeiden: 'Oké, nu is het mooi geweest, wij dragen je vanaf nu dus gewoon niet meer'. En dat punt was na drie dagen klimmen en (vooral) afdalen echt bereikt... Mijn respect en bewondering gaan dan ook uit naar onze gidsen en dragers, die deze route meerdere malen per maand afleggen en dan niet op professionele hiking-schoenen (zoals wij westerlingen) maar eenvoudige rubberen laarzen (!). Het allerergste is nog dat de dragers (die al gauw 18 kilo meezeulen) vele malen sneller zijn dan wij, met slechts een klein rugzakje op onze ruggen... Onvoorstelbaar.

Een paar laatste korte indrukken uit Oost-Oeganda dan....

- Overvolle klaslokalen met kinderen (lees: 60 tot 80 leerlingen per klas), die mij (wanneer ik op uitnodiging van enkele leraren iets kom vertellen over Nederland) vragen stellen als 'Hoe komt het dat wij bergen hebben maar jullie in Nederland niet?', 'Welke soorten voedsel bestaan er en wat gebeurt er in ons lichaam wanneer je iets eet?'. Tja, probeer daar zo 1-2-3 en in het Engels maar eens een helder antwoord op te formuleren...

- Rennen, huppelen, radslagen maken, zingen en dansen met enkele tientallen kinderen uit Budadiri die me volgen nadat ik zondagochtend een mis heb bezocht in de lokale katholieke kerk.

- Ontmoetingen met andere reizigers, zoals de twee middelbare scholieren uit Zuid-Afrika die de route Schotland - Zuid-Afrika op de fiets afleggen, het dertigersstel uit Duitsland dat een vergelijkbare route op de motor aflegt en tot slot een Nederlandse die een jaar lang heeft gebackpackt in alle landen tussen Zuid-Afrika en Oeganda / Kenia.

- Sipi Falls, een drievoudige prachtige waterval (Google maar mee!).

... en jullie zullen begrijpen dat ik nog steeds enorm aan het genieten ben van alle inspirerende gebeurtenissen hier!

ps Ik heb inmiddels gehoord over de 300 doden door modderstromen in Oost Oeganda maar daar zelf gelukkig niets van mee gekregen, dus geen zorgen....!